Tίτλος του μαθήματος

Εισαγωγή στην Αστρονομία και την Αστροφυσική

Κωδικός αριθμός μαθήματος

ΑCC209

Τύπος του μαθήματος

Υποχρεωτικό

Επίπεδο του μαθήματος

Προπτυχιακό

Έτος σπουδών

Δεύτερο

Εξάμηνο

Τρίτο

Πιστωτικές μονάδες ECTS

3

Όνομα του διδάσκοντος/των διδασκόντων

Γερογιάννης Βασίλειος, Καθηγητής

Χριστοπούλου Ε. Π., Επ. Καθηγήτρια.

Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα του μαθήματος

Στο τέλος αυτού του μαθήματος ο φοιτητής θα μπορεί να

  • κατανοεί τις θέσεις και τις κινήσεις των ουράνιων σωμάτων (Ήλιου Σελήνης, πλανητών, αστέρων) σε ημερήσια και ετήσια βάση και τη θέση της Γης σε κοσμική  κλίμακα.
  • εκτιμά τις φυσικές παραμέτρους που προσδιορίζονται από παρατηρήσεις σχετικά με την δομή, την εξέλιξη, και το θάνατο των αστέρων, να τους ταξινομεί και να τους συγκρίνει.
  •  παρουσιάζει τα σύγχρονα ανιχνευτικά συστήματα συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών των αστρονομικών πηγών.
  • περιγράφει τα κύρια χαρακτηριστικά του Ήλιου και τα φαινόμενα που συνδέονται με τη δραστηριότητά του.
  •  γνωρίζει τα χαρακτηριστικά των σωμάτων που απαρτίζουν το ηλιακό σύστημα, ώστε να κατανοήσει την προέλευση και την εξέλιξή των πλανητικών συστημάτων.
  • αναγνωρίζει τα δομικά χαρακτηριστικά του Γαλαξία μας και άλλων γαλαξιών που είναι υπεύθυνα για τη δομή και την εξέλιξή τους, να τους συγκρίνει και να τους ταξινομεί.
  • παρουσιάζει τη σύγχρονη αντίληψη της δομής του Σύμπαντος και τις τρέχουσες κοσμολογικές αντιλήψεις, όπως προκύπτουν από τα παρατηρησιακά δεδομένα.
  • κατανοεί τους πιθανούς δρόμους εξέλιξης του Σύμπαντος και τα ερωτήματα της σύγχρονης κοσμολογίας.

Δεξιότητες

Στο τέλος αυτού του μαθήματος ο φοιτητής θα έχει περαιτέρω αναπτύξει τις ακόλουθες δεξιότητες

1.       Ικανότητα να εφαρμόζει τις βασικές αρχές και θεωρίες της φυσικής που σχετίζονται με τη μελέτη των ουράνιων σωμάτων, ξεκινώντας από το ηλιακό σύστημα, μέχρι άλλους αστέρες και άλλους γαλαξίες.

2.       Ικανότητα να υπολογίζει τις παρατηρήσιμες φυσικές παραμέτρους σωμάτων αστρονομικού ενδιαφέροντος.

3.       Ικανότητα να διασαφηνίζει τα παρατηρησιακά δεδομένα, με τα οποία διαμορφώνεται η σύγχρονη αντίληψη του Σύμπαντος.

Προαπαιτήσεις

Δεν υπάρχουν προαπαιτούμενα μαθήματα .

Περιεχόμενα (ύλη) του μαθήματος

1. Εισαγωγικά: Απαραίτητες έννοιες από (i) τη σφαιρική αστρονομία, (ii) τη μηχανική (βαρύτητα, νόμοι του Newton, νόμοι του Kepler), (iii) τη φυσική του φωτός, και (iv) τη φυσική του μέλανος σώματος.

2. Τηλεσκόπια.

3. Ηλιακό Σύστημα: Ο Ήλιος (Ι). Εσωτερικοί πλανήτες. Δορυφόροι των πλανητών. Εξωτερικοί πλανήτες και οι δορυφόροι τους. Εξωπλανητική ζώνη Kuiper.

4. Φυσική των αστέρων: Ο Ήλιος (ΙI). Ενεργειακοί μηχανισμοί στο εσωτερικό των αστέρων. Γέννηση. Εξέλιξη (πριν την κύρια ακολουθία, επί της κύριας ακολουθίας, μετά την κύρια ακολουθία). Θάνατος (λευκοί νάνοι, αστέρες νετρονίων και pulsars, μέλανες οπές, άλλοι εξωτικοί αστέρες).

5. Κοσμολογία: Ο Γαλαξίας μας. Γαλαξίες. Σμήνη και υπερσμήνη γαλαξιών. Ενεργοί γαλαξίες. Κβάζαρς. Κοσμολογικές θεωρίες (αρχή και εξέλιξη του Σύμπαντος).

Συνιστώμενη βιβλιογραφία προς μελέτη
  1. α) Εισαγωγή στη Σύγχρονη Αστρονομία  Χ. Βάρβογλη & Ι. Σειραδάκη, : 1994, Εκδόσεις Γαρταγάνη, Θεσσαλονίκη.

β) Αστροφυσική  Shu H. Frank Τόμος (ΙΙ) 2003 (Γαλαξίες, Ηλιακό Σύστημα), Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

  1. Αστροφυσική Shu H. Frank.Τόμος Ι 2004 (Αστέρες) & Τόμος ΙΙ (Γαλαξίες, Ηλιακό Σύστημα) 2003. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
  2. «Εισαγωγή στην Αστρονομία και Αστροφυσική» Ε-Π Χριστοπούλου & Χ. Γούδης, Πανεπιστημιακές Σημειώσεις Εκδόσεις Παν/μίου Πατρών
  3. «Εισαγωγή  στην  Κοσμολογία» Β. Γερογιάννης,

Πανεπιστημιακές Σημειώσεις  Εκδόσεις Παν/μίου Πατρών.

 

Διδακτικές και μαθησιακές μέθοδοι

Παραδόσεις με χρήση power-point και animations, επίλυση προβλημάτων, παρουσίαση video αστρονομικού ενδιαφέροντος, ασκήσεις πολλαπλής επιλογής επανάληψης και εμπέδωσης της ύλης στην ιστοσελίδα του μαθήματος. Επίσκεψη στο Παν/μιακό Αστεροσκοπείο. Οι διαλέξεις έχουν σχεδιαστεί με σκοπό να εισάγουν και να ερμηνεύσουν τις επιστημονικές ιδέες, να διεγείρουν το ενδιαφέρον ως προς τη συνιστώμενη βιβλιογραφία, να την αναπτύξουν και πολλές φορές να επεκταθούν και σε θέματα πέρα από αυτή. Οι φοιτητές παροτρύνονται στην αλληλεπίδραση μέσω ερωτήσεων και ολιγόλεπτων προφορικών παρουσιάσεων σε θέματα σχετικά με ιστορικές αστρονομικές ανακαλύψεις.

Μέθοδοι αξιολόγησης/βαθμολόγησης

Γραπτή εξέταση (100% της βαθμολογίας).

Γλώσσα διδασκαλίας

Ελληνικά. Στην περίπτωση που παρακολουθούν και αλλοδαποί φοιτητές, οι παραδόσεις μπορούν να γίνουν στην Αγγλική γλώσσα.